Gekon lamparci, agama brodata, wąż zbożowy czy żaba drzewołaz — każde z tych zwierząt potrzebuje innego klimatu, ale zasada jest wspólna: terrarium ma odtwarzać fragment naturalnego środowiska, z gradientem temperatury, właściwym światłem i wilgotnością. Poniżej porządkujemy sprzęt, który jest potrzebny w każdym terrarium, i wskazujemy, co zależy od gatunku. Wszystko, co wymieniamy, znajdziesz w dziale terrarystyka.
Zbiornik: szkło, pleksi czy box
Gady pustynne i większość węży potrzebują terrariów poziomych z dobrą wentylacją (kratki na dole i górze wymuszają obieg powietrza). Gatunki nadrzewne — kameleony, gekony orzęsione, drzewołazy — wymagają terrariów pionowych z dużą powierzchnią do wspinaczki. Dla młodych zwierząt i kwarantanny wygodne są plastikowe boxy. Przegląd rozwiązań, w tym gotowych zestawów z oświetleniem, jest w kategorii terraria, boxy i zestawy. Zasada wielkości: długość terrarium co najmniej 1,5–2 długości ciała dorosłego zwierzęcia.
Ogrzewanie: gradient, nie jedna temperatura
Gady są zmiennocieplne i same wybierają temperaturę, przemieszczając się między strefą ciepłą a chłodną. Strefa wygrzewania dla agamy to 38–42 °C, dla gekona lamparciego 30–32 °C (mata pod jedną trzecią dna), dla węża zbożowego 28–30 °C; strefa chłodna 22–26 °C. Ogrzewanie zapewniają maty, kable, żarówki grzewcze, promienniki ceramiczne i panele — koniecznie sterowane termostatem, bo mata bez regulacji potrafi rozgrzać szkło do 50 °C. Sprzęt jest w kategorii ogrzewanie terrarium.
Oświetlenie i UVB
Gatunki dzienne (agamy, żółwie, jaszczurki pustynne, kameleony) muszą mieć promieniowanie UVB do syntezy witaminy D3 — bez niego rozwija się choroba metaboliczna kości. Lampy oznacza się procentem UVB (5–6% dla gatunków leśnych, 10–12% dla pustynnych) i wymienia co 6–12 miesięcy, nawet jeśli świecą. Gatunki nocne (gekony lamparcie, większość węży) wystarczy oświetlić słabą lampą dzienną dla rytmu dobowego. Świetlówki T5, żarówki kompaktowe i lampy metalohalogenkowe znajdziesz w kategorii oświetlenie terrarium.
Podłoże
Podłoże musi odpowiadać klimatowi: piasek i mieszanki gliniaste dla pustynnych, włókno kokosowe, kora i mech torfowiec dla wilgotnych, wióry osikowe dla węży. Dla młodych i chorych zwierząt bezpieczniejsze są maty lub ręczniki papierowe (brak ryzyka zjedzenia podłoża z pokarmem). Wszystkie warianty, w tym drenaż do terrariów bioaktywnych ze skoczogonkami, są w dziale podłoża do terrarium.
Wilgotność: zraszanie i nawadnianie
Płazy i gady tropikalne potrzebują 70–90% wilgotności, którą utrzymuje się zraszaniem 1–3 razy dziennie. Ręczny spryskiwacz wystarczy na początek, ale przy wyjazdach ratuje system zraszania i nawadniania z pompą, dyszami i programatorem, a dla kameleonów kroplownik lub fontanna, bo nie piją z miski. Pustynne gatunki potrzebują odwrotnie — suchego powietrza i miski z wodą tylko w chłodnej strefie.
Pomiar i suplementy
Nie da się prowadzić terrarium „na oko”. Termometr z sondą w strefie ciepłej i chłodnej, higrometr oraz termostat i programator czasowy dla świateł to obowiązkowy zestaw z kategorii urządzenia pomiarowe i programatory. Pokarm żywy (świerszcze, karaczany, szarańcza) posypuj wapniem z D3 i preparatem witaminowym według harmonogramu dla gatunku — właściwe suplementy i preparaty zapobiegają niedoborom, które są najczęstszą przyczyną wizyt u weterynarza egzotycznego. Terrarium urządzone raz porządnie wymaga potem tylko rutyny: sprawdzenia temperatur rano, zraszania i karmienia według planu.
